Quy trình bầu cử tổng thống Mỹ diễn ra theo trình tự như thế nào?

Mỹ là đất nước nổi tiếng với nhiều vấn đề chính trị xã hội. Một trong số đó có quy trình bầu cử khá gắt gao và kéo dài nhất lịch sử. Cùng tìm hiểu quy trình bầu cử tổng thống Mỹ qua bài viết ngay dưới đây.

Quy trình bầu cử tổng thống Mỹ

Giai đoạn bầu cử sơ bộ

Giai đoạn bầu cử sơ bộ là quá trình các đảng viên của các đảng lựa chọn ứng cử viên của đảng mình ra tranh cử Tổng thống, thường bắt đầu vào tháng 1 của năm bầu cử bằng các cuộc bầu cử sơ bộ tại các bang, kết thúc vào tháng 8 bằng Đại hội đại biểu toàn quốc của các đảng.

Tại các bang, cử tri các đảng bầu đại biểu của bang tham dự Đại hội đảng toàn quốc (số lượng đại biểu của từng bang do Ủy ban toàn quốc của đảng quyết định, căn cứ số lượng đảng viên và truyền thống chính trị).

Quy-trinh-bau-cu-tong-thong-my
Giai đoạn bầu cử sơ bộ

Xem ngay: ai là tổng thống mỹ để biết người sống trong nhà trắng đầu tiên

Phần lớn các bang hiện nay tiến hành bầu cử sơ bộ theo hình thức “phổ thông đầu phiếu”.

Tại Đại hội đảng toàn quốc, mỗi đảng sẽ chọn liên danh ứng cử viên Tổng thống và Phó Tổng thống và đề ra cương lĩnh tranh cử của mình. 

Ứng cử viên độc lập hoặc của đảng thứ 3 (ngoài hai đảng lớn là Cộng hoà và Dân chủ) phải thu được chữ ký ủng hộ ra tranh cử của hàng trăm nghìn cử tri ở từng bang trong tất cả 50 bang của Mỹ mới được đưa vào danh sách ứng cử viên.

Sau khi quá trình chọn ứng cử viên hoàn tất, ứng cử viên được chọn sẽ bước vào chiến dịch quảng bá, vận động ở các bang.

Ngoài ra, họ cũng thực hiện các cuộc tranh luận trực tiếp trên truyền hình để cử tri hiểu rõ quan điểm, năng lực của từng ứng cử viên.

Giai đoạn tổng tuyển cử

Đây là giai đoạn bầu chọn Tổng thống và Phó Tổng thống từ danh sách ứng cử viên.

Tổng thống và Phó Tổng thống Mỹ không do công dân trực tiếp bầu ra, mà được bầu gián tiếp qua các đại cử tri (electors).    

Về ngày bầu cử, luật pháp Mỹ quy định là ngày Thứ 3, nhưng phải ngay sau ngày Thứ 2 đầu tiên của tháng 11, các cử tri (công dân) ở các bang tiến hành bỏ phiếu trong cuộc bỏ phiếu phổ thông.

(Theo quy định này, ngày tổng tuyển cử năm nay của Mỹ là ngày thứ Ba 3/11/2020). 

Quy-trinh-bau-cu-tong-thong-my
Hiện Hạ viện Mỹ bao gồm 435 ghế

Click ngay: 5 vị tổng thống tồi tệ nhất nước Mỹ để biết lý do vì sao

Khác với nhiều quốc gia trên thế giới, Mỹ không áp dụng hình thức tổng tuyển cử, tức người dân bầu trực tiếp cho Tổng thống, mà “ủy quyền” cho các đại cử tri, những người trực tiếp chọn ứng viên theo kết quả phiếu phổ thông của bang.

Điều này có nghĩa là, người dân Mỹ không trực tiếp bầu Tổng thống mà họ dùng lá phiếu của họ (gọi là phiếu phổ thông) để chọn ra các “đại cử tri” trong bang, những người ủng hộ ứng cử viên mà họ muốn trở thành Tổng thống. Đây gọi là quy trình bầu cử tri đoàn.

Trong tổng số 50 bang của Mỹ, mỗi bang sẽ được trao một số đại cử tri nhất định, phân bổ dựa trên quy mô dân số của mỗi bang, tương ứng số ghế trong Hạ viện và Thượng viện Mỹ.

Ví dụ như bang California là bang có dân số lớn nhất, có 55 đại cử tri. Ngược lại, Delaware, bang có dân số nhỏ nhất, chỉ có 3 đại cử tri.

Hiện Hạ viện Mỹ bao gồm 435 ghế, Thượng viện gồm 100 ghế. Riêng Quận Columbia không có đại diện tại Quốc hội nhưng được bầu 3 đại cử tri. Như vậy, tổng số đại cử tri tương ứng sẽ là 538.

Để chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ thì ứng cử viên phải giành được tối thiểu 270 phiếu đại cử tri.

Theo thể thức, vào ngày thứ Hai của tuần thứ ba của tháng 12, các đại cử tri ở các bang sẽ tiến hành họp để bỏ phiếu bầu Tổng thống và Phó Tổng thống.

Tuy nhiên, thông thường thì ứng cử viên nào giành được thắng lợi trong cuộc bỏ phiếu phổ thông ở bang nào thì sẽ giành được phiếu của tất cả các đại cử tri của bang đó.

Chỉ có một ngoại lệ là 4 đại cử tri của bang Main và 5 đại cử tri của bang Nebraska là được quyền bỏ phiếu cho ứng cử viên theo tỉ lệ phiếu bầu của dân chúng.

Đây là lệ riêng có từ thời thành lập Liên bang và điều này giúp lượng phiếu đại cử tri được phân bổ cho cả hai ứng viên, nhưng phần lớn thì vẫn nghiêng về người thắng cuộc.

Với hệ thống bầu cử như vậy, người ta thường có thể xác định được kết quả cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ ngay sau các cuộc bỏ phiếu phổ thông.

Trên đây là quy trình bầu cử tổng thống Mỹ diễn ra theo trình tự như thế nào. Hy vọng bài viết của chúng tôi đã cung cấp cho bạn nhiều thông tin.

Author: nguyennga